Hemşirelik,  Konuk Yazar Köşesi

Nazogastrik Tüp ve Hemşirelik Girişimleri

Öğrenci Hem. Eda YILMAZ

Nazogastrik tüp (NGT) her yıl hastaneye yatan yüz binlerce hastaya tıbbi ve cerrahi uygulamaları tamamlayıcı olarak tanısal, koruyucu veya tedavi edici amaçlarla uygulanmaktadır . Nazogastrik tüp uygulaması plastik bir kateterin burun deliğinden sokulup yutak ve özefagustan geçirilerek mide içerisine yerleştirme işlemidir . Nazogastrik tüp uygulaması sıklıkla enteral beslenme ve beraberinde ilaç uygulama, mide dekompresyonu için kullanılan ve sağlık profesyonellerinin sorumluluğunda olan invaziv bir uygulamadır . Ayrıca midenin irrigasyonu ve tanı uygulamalarında da kullanılır . Nazogastrik tüp yoğun/çeşitli uygulamaların yapıldığı örneğin acil birimlerinde, yoğun bakım ünitelerinde, genel ve özelleşmiş akut bakım veren birimlerde ve evlerde uygulanabilir . İngiliz Yapay Beslenme Araştırmalarının raporuna göre İngiltere’de 3000’den fazla hasta evlerinde enteral yolla beslenmektedir. .Günümüzde birçok NGT sorunsuz bir şekilde uygulanmaktadır . Manuel teknikle NGT uygulanması kolay ve ucuz bir girişimdir . Tüpün hasta yatağında iken uygulanabilmesi, hastanın yutma gereksinimini ortadan kaldırarak direk mideye uygulama yapılmasını sağlaması en önemli avantajıdır . Ancak tüpün yanlış yere yerleştirilmesi riski vardır . Nazogastrik tüp uygulaması büyük çoğunlukla hemşirelerin sorumluluğunda olan bir uygulamadır. Bu kapsamda; tüpün yerleştirilmesi ve çekilmesi, doğru yere uygulanması, tüpün güvenliği, tüpü olan hastanın bakımı, tüplü hastanın konforunun sağlanması ve hastanın geri bildirimleri izlenmesi yer almaktadır . Bu uygulamaların doğru ve güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesi hemşirelik bakımının kalitesini doğrudan etkiler . Nazogastrik tüpün uygulandığı ve uygulanmadığı durumlar Tablo 1’de verilmiştir

(TABLO1)

Nazogastrik Tüpün Uygulandığı Durumlar

Nazogastik Tüpün Uygulanmadığı Durumlar

Üst gastrointestinal kanama,

Nazal yaralanması olanlar,

İntihar ve kaza sonucu oral entoksikasyon sonrası mide boşaltımı ve yıkanması,

Yüksek aspirasyon riski olanlar

 Mide çıkışı tıkanıklıkları,  Erken kısmi ince barsak tıkanıklıkları,

 Kafa tabanında kırık olanlar,

Erken kısmi ince barsak tıkanıklıkları, Oral alımı zor olan hastalarda beslenme, 

Ciddi kanama bozuklukları olanlar

Respiratörde takip edilen bazı hastalarda mide distansiyonunu önlemek için, 

 

Mide içeriğini test etmek için, –

Üst gastrointestinal kanalda darlık / anomali olanlarda NGT uygulanmamalıdır

Ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası dekompresyon amacıyla uygulanır

 

Nazogastrik Tüp Yerleştirme Sırasında Oluşabilecek     Komplikasyonlar

Nazogastrik tüpün en korkulan komplikasyonu tüpün yanlışlıkla trakeabronşial ağaca yerleştirilmesidir . Diğer oluşabilecek komplikasyonlar ise; “Tüpü intrakranial bölgeye ilerletmek”; bu komplikasyon sondayı ilerletmek için sürekli basınçla ittirilme hareketi yapıldığında gelişebilir. Bunu önlemek için sondayı ilerletirken dirençle karşılaşıldığında baş hafifçe öne eğilir ve hastanın yutkunması istenir, böylece trakeal alan daralır ve özefagusa geçiş kolaylaşır. Direnç hala devam ediyorsa ilerletme durdurulur ve hastanın bir süre dinlenmesi sağlanır . “Nazal travma”; bu komplikasyonu engellemek için sonda takma işleminden önce burun delikleri değerlendirilmeli, burun deliklerine ilişkin herhangi bir kitle, travma, anormal yapı olup olmadığı sorgulanmalı ve tüpün rahat ilerleyebileceği burun deliği belirlenmelidir .“Mide, farengeal ya da özefajial alanda perforasyon”; bu komplikasyon sondanın hasta doğru pozisyona getirilmeden zorlayarak, ilerletilmesi ile gerçekleşebilir. Önlemek için hastaya doğru pozisyonu vermek, çok sert olmayan ve uygun ölçüdeki tüpü seçmek ve NGT’ün doğru yerleştirilmesi becerisine sahip olmak gerekir.  “Tüpün varis kanaması başlatması”; önlemek için hastanın tüp uygulamasından önce antikoagülan tedavisi alıp almadığı, koagülasyon bozuklukları ve özefagus varisleri öyküsü olup olmadığı değerlendirilmelidir.

    Nazogastrik Tüpü Olan Hastanın Hemşirelik Bakımı

  1. Nazogastrik tüpü olan hastaların bakımında ağız, burun ve tüp bakımı önemli bir yer tutar 2.Nazogastrik tüp ile hasta beslenecek veya ilaç uygulanacaksa aspirasyon riskini ve reflüyü önlemek için hastanın başı 30°–45° yükseltilmelidir .
  2. Nazogastrik tüpü olan hasta tüple besleniyorsa 4 saatte bir, tüpten ilaç uygulanıyorsa ilacı vermeden önce ve sonra 20–30 ml ılık içme suyu ile tüpün içi yıkanarak tıkanıklık önlenmelidir .
  3. Nazogastrik tüpü olan hastalar ağız solunumu yapar ve oral almadıkları için ağız mukozası kurur, dudaklar çatlar. Bunun için hastanın odası nemlendirilir.
  4. Ağız ve burun mukozası temizlenir. Dişlerin düzenli fırçalanması, ağız antiseptiği ile ağız içinin çalkalanarak yıkanması ve mukozanın nemlenmesi sağlanmalıdır
  5. Nazogastrik tüpü olan hastalarda tüp gastrointestinal kanala yapışabilir. Bunu önlemek için tüp genellikle günde bir kez kendi ekseni etrafında döndürülmelidir.
  6. Nazogastrik tüplü hastanın burun bantları günlük değiştirilmelidir. Bantları değiştirirken tüpün yerinin değişmemesine özen gösterilmelidir. Bantları tüple birlikte buruna tespit ederken burun mukozası içinde oluşabilecek bası yaralarını engellemek için, her seferinde tüp burun deliğinin başka bir kenarına doğru sabitlenerek bantları yapıştırılmalıdır.
  7. Tüp burun kanatlarına bası yapmamalıdır .Tüp takılı olan burun deliği tahriş olmuşsa tüpün çıkarılarak diğer burun deliğinden uygulanması gerekir

KAYNAKÇA

Çelik, Neşe. “Nazogastrik tüp ve hemşirelik girişimleri.” SD Ü Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 4.2 (2013): 108-113.

 

Yazar ekibimiz:

konuk_dilara

Dilara GÜZEY

Hemşire

konuk_dilnaz

DİLNAZ CANPOLAT

Uzman

Hemşire

eda yılmaz0

EDA YILMAZ

Öğrenci

Hemşire

büşra gül

Büşra GÜL

UZMAN

HEMŞİRE

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir